Blue Jean

Blue Jean, de debuutfilm van Georgia Oakley, won op het filmfestival van Venetië de publieksprijs en kon bij de critici op heel wat bijval rekenen. Redenen genoeg om de film zelf te ontdekken.

In de film Blue Jean worden we terug in de tijd gekatapulteerd naar het Engeland anno 1988. Margareth Thatcher is aan de macht en haar conservatieve regering neemt de Section 28-wet aan. Die wet verbiedt dat de lokale autoriteiten homoseksualiteit zouden “promoten” en dat scholen een homoseksuele relatie als een normale gezinsrelatie zouden beschouwen. Als het gevolg daarvan werden heel wat LGBTQIA+-organisaties ontnomen van hun subsidies, hun mogelijkheid om hun stem te laten horen en vele organisaties moesten dan ook ontbonden worden.

Met deze wet op de achtergrond maken we kennis met Jean, een lerares lichamelijke opvoeding op een middelbare school. Ze is er duidelijk één van de betere en populaire leerkrachten en lijkt geliefd bij zowel studenten als collega’s. Maar al gauw leren we dat Jean duidelijk werk en privé heel gescheiden wilt houden. De reden hiervoor is niet ver te zoeken, want Jean valt op vrouwen.

Ze probeert haar seksuele geaardheid angstvallig geheim te houden voor haar collega’s en leerlingen. Dat zorgt ervoor dat ze steeds afstand moet houden, ook al proberen haar collega’s telkens mee uit te vragen om met hun het weekend te vieren in de plaatselijke pub. Maar Jean brengt haar avonden liever door in de homobar waar zij en haar vriendin hun eigen kunnen zijn. Toch probeert ze ook daar haar leven als leerkracht uit de picture te houden van haar lesbische vriendinnen. Daarnaast heeft Jean ook nog een zus met wie de band verwaterd is. Haar zus is op de hoogte dat Jean lesbisch is, maar wilt toch liefst dat Jean die wereld niet te dicht bij haar eigen wereld brengt.

Jean zit gevangen in de situatie en het wordt er allemaal niet makkelijker op. De nieuwe wet zorgt ervoor dat ze nog meer op haar tellen moet letten. En dan zorgt de nieuwe studente Lois ervoor dat haar zorgvuldig opgebouwde wereld op zijn kop te staan. Lois is namelijk ook lesbisch en het mikpunt van spot bij de medeleerlingen. Bovendien zoekt Lois ook aansluiting met de lesbische gemeenschap en belandt zo ook in de homobar waar Jean haar avonden doorbrengt. Het zorgt ervoor dat die scheiding werk-privé onder druk komt te staan en de pogingen van Jean om haar wereld te beschermen zorgen voor heel wat collateral damage.

In een wereld waar conservatieve wetten terug aan populariteit lijken te winnen, toont Blue Jean aan welke impact deze homofobe (en transfobe) wetten kunnen hebben op het leven van de doorsnee holebi. De film draait niet echt over “je mag zijn wie je bent”, maar net eerder hoe moeilijk het kan zijn om te zijn wie je bent en hoe deze wetten een gevangenis vormen voor degene die door deze wetten getroffen wordt. Dit is geen film waarin het hoofdpersonage op de barricaden gaat staan en opkomt voor haar homorechten, maar net onderdrukt wordt en omwille van de angst en de homofobie niet bevrijd kan worden.

Daardoor is Blue Jean best wel een indrukwekkende en aangrijpende film. Een film waar je niet meteen vrolijk van wordt, want de film toont ook aan hoe die angst en onderdrukking ook een last vormen voor de volgende generaties. Maar hetgene wat mij echt raakte in de film is een opmerking naar het einde toe van de film waarbij blijkt dat Jean misschien niet de meest moedige keuzes heeft gemaakt in de loop van het verhaal, maar hiervoor toch niet echt wordt veroordeeld door de lesbische gemeenschap. Niet alleen omdat zij verstaan hoe moeilijk het is om op te komen voor jezelf in een wereld die er alles aan doet om ervoor te zorgen dat je niet jezelf kan zijn. Maar ook omdat zij weten wat je allemaal verliest als je het toch doet. Opkomen voor jezelf en jezelf durven zijn betekende automatisch ook dat je een echte outcast werd, waarbij je in de meeste gevallen uw vrienden, uw job en uw familie verloor. En toch konden die outcasts alleen maar overleven door mensen als Jean. Mensen die weliswaar in de kast bleven, zichzelf niet konden zijn, maar daardoor wel hun job konden behouden en hun loon deels gebruikten om net die holebigemeenschap te ondersteunen. Het maakt dat je als kijker nog eens met de neus op de feiten wordt gedrukt hoe deze conservatieve wetten en politieke houdingen een gevangenis zijn.

Film bekeken op 2 februari 2024.