Ser o no ser

In de Spaanse jongerenreeks Ser o no ser (to be or not to be) volgen we het verhaal van de 16-jarige transgender Joel, die enkele maanden geleden zijn transitie heeft gemaakt van meisje naar jongen. Niet veel mensen zijn hiervan op de hoogte en het feit dat hij start op de toneelschool maakt dat hij ook op dat vlak een nieuwe start kan maken. Maar de eerste opdracht van zijn toneellerares is om een monoloog te houden waarin men de maskers afzet. Uit angst om niet aanvaard te worden en zijn nieuwe start meteen te hypothekeren besluit Joel de waarheid te verzwijgen en vertelt hij eerder hoe hij het vorige jaar zijn moeder heeft moeten verzorgen nadat bij haar borstkanker werd vastgesteld.

Zijn leerkracht, die op de hoogte is dat Joel een transjongen is, is ontgoocheld in zijn monoloog en Joel voelt zich daardoor onder druk gezet door haar om uit de kast te komen. De zaken worden er ook niet makkelijker op wanneer hij ook gevoelens krijgt voor zijn medestudente Ona. Hij durft uiteraard de stap niet te zetten, maar dan blijkt dat ook zij gevoelens heeft voor hem en omwille van een misverstand denkt Joel dat zij de waarheid over hem kent en waagt hij toch de sprong. Alleen… dat is niet zo en Joel raakt verstrikt in een web van onzekerheid en angst. To be or not to be blijkt dan ook het grote dilemma te worden voor Joel. Durft hij het aan om zijn masker af te zetten en iedereen de waarheid te vertellen of is hij toch nog niet klaar om deze stap te zetten?

Het eerste seizoen van Ser o no ser vertelt op zich een heel voorspelbaar verhaal. Transgender jongen wordt verliefd op een meisje, zij wordt verliefd op hem, maar hij durft te waarheid niet te vertellen en op een dag komt die waarheid toch naar boven. Met amper zes afleveringen in dit eerste seizoen van telkens maximaal 25 minuten hebben de makers ook nooit echt de ruimte om diepgravend te worden. Ook niet in de andere verhaallijnen. Zo is er op zich wel een mooi spiegelverhaal waarbij zowel Joel als zijn moeder hun borsten zijn verloren, maar waarbij het bij de ene een opluchting is, is het bij de ander vooral een reden tot een gemis. Het spiegelverhaal komt wel aan bod, maar wordt nooit uitgewerkt, wat best wel jammer is.

De makers besluiten om hun kostbare tijd te gebruiken om vooral een positief verhaal te vertellen. Het toont uiteraard wel problemen waarmee elke transgender te maken krijgt, waarbij men gelukkig  het transgender-verhaal niet wilt exploiteren, maar aan de andere kant wandelt men bijvoorbeeld ook met een hele grote bocht om een thema als transfobie heen. In de plaats daarvan krijgen we een verhaal waarbij de beste vrienden van Joel geen enkel probleem hebben dat hun vriendin plots een vriend is geworden, de gay vriend krijgt zelfs gevoelens voor Joel na de transitie, de moeder is heel ondersteunend en we krijgen ook nergens een indicatie te zien dat de transitie op zich moeilijk is verlopen.

Je kan aan de ene kant zeggen dat de makers een roze bril hebben opgezet, maar net omdat men het transgender-gegeven niet gaat problematiseren en het hoofdpersonage niet opzadelt met alle mogelijke lijden, voelt Ser o no ser best wel aan als een belangrijke serie. Dat gevoel wordt ook nog eens versterkt door het feit dat men voor de hoofdrol gekozen heeft voor transgender acteur Ander Puig, die in deze serie natuurlijk kan overtuigen en schitteren. En het feit dat de reeks ook gemaakt werd door de Spaanse openbare omroep vond ik ook best wel intrigerend. Je verwacht niet meteen dat zo’n belangrijke serie uit een conservatief land zou komen.

Ser o no ser zal dus niet de geschiedenisboeken ingaan als de beste dramareeks, omdat daardoor het verhaal net wat te licht weegt. De Maar door het thema en de uitwerking verdient Ser o no ser wel uw aandacht en zijn plaatsje in die geschiedenisboeken.

Serie bekeken tussen 8 januari 2024 en 12 februari 2024.