And then we danced

 

Een danser droomt al heel zijn hele leven om toe te treden tot het Nationaal Dansensemble, maar krijgt plots concurrentie van een nieuwe danser in het team. De aanvankelijke rivaliteit slaat echter om in verliefdheid wanneer beide elkaar beter leren kennen en samen beginnen te repeteren en ontdekken dat ze elkaar sterker en beter maken. Alleen is de liefde tussen twee mannen niet evident in hun omgeving en kiezen voor de liefde zou hun dansdroom wel eens aan diggelen kunnen slaan.

Ik geef toe dat ik de film And then we danced kan samenvatten als het zoveelste doorsnee LGBTQIA+-verhaal dat we al in veel andere gedaanten hebben gezien. Maar dat is het juist niet. Want de film maakt niet alleen indruk door zijn verhaal zelf, maar juist ook door het hele achtergrondverhaal. And then we danced speelt zich namelijk in het ontzettend conservatieve Georgië en zowel de oorsprong van het verhaal, de moeilijkheden rond het maken van de film en de problemen die er nadien zijn ontstaan geven een extra, urgente dimensie aan de film waardoor je bijna verplicht bent om hem te bekijken.

De Zweedse regisseur met Georgische roots, Levan Akin, liet zich voor de film inspireren door de gewelddadige protesten die in 2013 in de Georgische hoofstad Tbilisi plaats vonden. Op de internationale dag tegen homofobie besloten enkele Georgische homo-organisaties om de boodschap van deze dag kracht bij te zetten door een grootste manifestatie te organiseren. Maar de Georgische Orthodoxe Kerk krijg lucht van de manifestatie en enkele rabiate aanhangers van de kerk trommelden duizenden tegenbetogers op om de manifestatie op gewelddadige manier de mond te snoeren. De beelden van het geweld bleven regisseur Akin achtervolgen en hij besloot enkele jaren later te kijken of deze gruwelijke gebeurtenis iets had veranderd in het land. Al snel bleek dit niet het geval te zijn en blijft Georgië een ontzettend homofoob land.

Dat maakte het draaien van de film er uiteraard niet makkelijker op. Om op bepaalde plaatsen en op bepaalde locaties te kunnen filmen, moest de filmcrew telkens weer liegen over het verhaal van de film. De hoofdrolspelers hebben lange tijd de boot afgehouden om hun rol op te nemen uit schrik dat ze hierdoor hun carrière zouden torpederen en niet meer aan de bak te kunnen komen in Georgië (een schrik die helaas bewaarheid lijkt te zijn als we imdb mogen geloven). De choreograaf wou geen vermelding op de credits van de film, zeker wanneer blijkt dat de crew heel wat doodsbedreigingen begon te krijgen wanneer het publiek lucht begon te krijgen van waarover de film werkelijk ging.

Wanneer de film uiteindelijk de Georgische cinemazalen bereikt, blijkt de film wel een heel kort leven beschoren te zijn. Er worden opnieuw massale tegenprotesten georganiseerd met de vraag om de film te boycotten. De druk is zo hoog en de spanning zodanig te snijden dat regisseur Akin na drie dagen besluit om zijn film terug te trekken uit de Georgische filmscène en dat al deze heisa het niet de moeite waard is. Gelukkig werd de film door heel wat andere filmfestivals opgepikt en mocht het daar een ererondje in ontvangst nemen. En eigenlijk ook wel terecht.

Centraal in de film And then we danced volgen we Merab, een jongeman die probeert in de voetsporen van zijn vader te treden en samen met zijn jeugdvriendin Mary ervan droomt om toe te treden tot het Georgische Nationaal Dansensemble, waar men uitblinkt in de traditionele Georgische dansen. Maar Merab heeft het niet onder de knie, want zijn danscoach vindt dat hij een gebrek aan masculiniteit heeft en niet de juiste, kaarsrechte, strakke houding die er vereist is van een Georgische danser. Op de kop toe krijgt hij plots extra concurrentie van Irakli, die de dansrepetities vervoegt als invaller en meteen de aandacht van de danscoach krijgt. Merab vreest dan ook dat deze nieuwe beloftevolle danser wel eens zijn plaats in het ensemble dreigt weg te kapen. Dus hij besluit om extra te werken en extra vroeg naar het danslokaal te gaan om extra te repeteren. Algauw merkt hij dat Irakli ook hetzelfde idee had en door de tijd met zijn twee alleen ontstaat er een band en groeien ze langzaamaan naar elkaar toe. Niet alleen op het gebied van dans, maar ook op liefdesvlak. Alleen blijkt die liefde niet zo evident te zijn.

Dat merken ze algauw wanneer er een plaats in het Nationaal Dansensemble vrij komt. Meteen bereiken de geruchten de dansgroep. De plek is namelijk vrijgekomen wanneer een danser betrapt werd tijdens seks met een andere man. Hierop keerde de rest van het ensemble meteen zijn rug naar hem en slaan ze hem in elkaar. Om de schande van de familie te besparen besluit deze de jongeman naar een klooster te sturen om daar te genezen van zijn weerzinwekkende ziekte en neigingen. Later in de film bereiken nieuwe verhalen de dansgroep en blijkt dat die verstoten danser in het klooster misbruikt werd door de geestelijken daar en dat hij het klooster is ontvlucht. De enige mogelijkheid om te overleven, verstoten door alles en iedereen, was zich richten tot de prostitutie.

Het verhaal van deze danser komt niet in beeld, maar vormt wel een mooi contrast met het verhaal dat regisseur Akin laat zien in zijn hoofdpersonage Merab. Verwacht u hier niet aan een getormenteerde jongeman die lijdt onder zijn homoseksualiteit. Neen, Merab wordt juist in beeld gebracht als een jongeman die geen problemen heeft met zijn seksualiteit, die zijn eerste echte verliefdheid beleeft en dat zalige gevoel juist net in zijn dans wil steken. Al contrasteert dit natuurlijk met de stijve en conservatieve opvattingen die er heersen over de traditionele Georgische dansen.

And then we danced is vandaag de dag nog steeds een urgente film en misschien zelfs wel nog urgenter dan vijf jaar geleden als we de trend in Rusland zien, maar ook vast en zeker hier in de Westerse wereld waar homoseksualiteit terug in een verdomdhoekje dreigt geduwd te worden. Terwijl de film net met zijn intieme aanpak aantoont dat liefde liefde is, iets wonderlijks wat een mens doet opleven en opfleuren en dus ook de moeite waard is na te jagen én te respecteren.

And then we danced is momenteel te bekijken op Mubi.